Kun je een dinosaurus klonen?
Vandaag kunnen we geen T. rex klonen uit een fossiel. Daarvoor is geschikt DNA nodig, met de genetische informatie om het dier te kunnen namaken. Van de uitgestorven dinosaurussen (dus niet de vogels) is zulk bruikbaar DNA nooit gevonden. DNA breekt na verloop van tijd af, en sinds de laatste T. rex zijn ongeveer 66 miljoen jaar verstreken. Insecten in barnsteen leveren evenmin het volledige bouwplan uit de films. En vogels zijn ondertussen al levende dinosaurussen.
Er zijn wel versteende botten, maar géén recept
Een fossiel kan de vorm van een bot bewaren en soms zelfs kleine restjes van het oorspronkelijke materiaal. Dat betekent niet dat het een volledig genoom bevat.
DNA is kwetsbaar en valt na de dood langzaam uit elkaar. Onder gunstige omstandigheden gaat dat trager, maar DNA van T. rex dat geschikt is om hem te klonen, heeft niemand gevonden.
Die mug in barnsteen is een mooi sprookje
In Jurassic Park steekt een mug een dinosaurus en raakt daarna gevangen in boomhars. Wetenschappers halen het bloed eruit en klonen daarmee dinosaurussen. Dat is sciencefiction.
Versteende hars heet barnsteen en kan de vorm van een insect goed bewaren. Maar ook in barnsteen blijft DNA niet eindeloos goed. Het heeft tot nu toe nooit het genetische materiaal opgeleverd waarmee je een uitgestorven dinosaurus zou kunnen namaken.
Van een paar losse puzzelstukjes maak je geen koning
Onderzoekers bestuderen soms kleine eiwitresten in uitzonderlijk goed bewaarde fossielen. Die fragmenten vormen geen volledig genoom en zijn niet genoeg om het dier te klonen.
In de film worden ontbrekende stukken aangevuld met kikker-DNA. Maar met DNA van een andere soort krijg je de verloren genetische informatie van T. rex niet terug.
Vogels hoeven niet terug te komen: ze zijn er al!
Wil je een échte dinosaurus zien? Daar heb je helemaal geen laboratorium voor nodig. De merel op het grasveld of de duif op het dak hoort tot diezelfde familie! Dat lees je allemaal in onze vogelgids.
Archaeopteryx op onze kaart was een halve meter lang en leefde in het Jura: een tussenvorm tussen kleine roofdino en vogel. De dinosaurussen zijn er dus al lang en breed. Alleen: van een vogel kun je natuurlijk nooit zomaar weer een T. rex knutselen.
Wat je wél kunt doen in plaats van een pretpark bouwen
Echte fossielen bewonderen in het museum. Kaarten vergelijken op onze site. Eerlijke tekeningen maken: T. rex met de schubben die we kennen en Velociraptor zo groot als een kalkoen, mét veren. En natuurlijk onze dinoquiz spelen!
Je mag natuurlijk volop genieten van films als Jurassic Park. Onthoud alleen het verschil: die keuken vol sluwe raptors is een geweldig bioscoopverhaal. Maar de versteende botten in het museum – die zijn honderd procent echt.
Vragen van kinderen
- Kun je een dinosaurus klonen?
- Vandaag kunnen we geen dinosaurussen zoals T. rex klonen: geschikt DNA is niet gevonden. Barnsteen levert niet het volledige genetische bouwplan uit de films.
- Wat als wetenschappers een uitzonderlijk goed bewaard bot vinden?
- Een goed bewaard bot bevat niet automatisch volledig DNA. De vorm kan herkenbaar blijven terwijl het genetische materiaal al is afgebroken.
- Waarom lukte het in de film dan wel?
- Omdat Jurassic Park sciencefiction is! De schrijver had een spannende manier nodig om een dinopark te openen, geen verantwoorde biologieles.
- En een mammoet klonen, kan dat wel?
- Mammoeten leefden veel recenter, en soms vinden we ze nog diepgevroren in de grond. Dat is een heel ander verhaal dan dino’s – maar daar gaat deze gids niet over.
- Vogels zijn toch al dinosaurussen? Telt dat niet?
- Jazeker! Alleen heb je daar geen reageerbuis voor nodig: vogels overleefden die 66 miljoen jaar gewoon helemaal zelf.
- Waarom zoeken we dan eigenlijk nog naar botten?
- Om te ontdekken hoe deze dieren leefden, hoe ze eruitzagen en bewogen. Een fossiel vertelt het verhaal van het verleden – het is geen toverknop om ze weer op te wekken.
Onthoud dit
- Teken je het lab uit de film? Zet er dan gerust bij: ‘Alleen in Hollywood, niet in het echt!’
- Barnsteen met een mug erin is een mooi natuurwonder, geen kluis vol dinobloed.
- Een levende dinosaurus in actie zien? Kijk eens goed naar een merel of kauw in de tuin. Véél echter dan een pretpark vol klonen!