Μπορούμε να κλωνοποιήσουμε έναν δεινόσαυρο;
Σύντομη απάντηση: όχι. Από ένα κόκαλο Τυραννόσαυρου δεν γίνεται ζωντανός Τ. Ρεξ. Το κόκαλο έγινε πέτρα. Η οδηγία «πώς φτιάχνεται το ζώο» — το DNA — δεν ζει μέσα σε αυτή την πέτρα. Ούτε το κουνούπι στο κεχριμπάρι της ταινίας κρατάει έτοιμη συνταγή. Τα πουλιά είναι ήδη δεινόσαυροι, μικροί και με φτερά. Αυτό όμως δεν φέρνει καινούργιο Τυραννόσαυρο στον ζωολογικό κήπο.
Υπάρχει κόκαλο. Δεν υπάρχει συνταγή
Το απολίθωμα είναι πέτρα σε σχήμα κόκαλου. Πώς γίνεται — στον διπλανό οδηγό. Η πέτρα δεν κουβαλάει DNA που δουλεύει.
Το DNA είναι μια λεπτή κλωστή μέσα σε ζωντανό κύτταρο. Σπάει από μόνη της. Ακόμα και στο κρύο και στον πάγο δεν αντέχει δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Ο Τ. Ρεξ τελείωσε πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Πολύ καιρός για την κλωστή. Για την πέτρα μια χαρά.
Το κουνούπι στο κεχριμπάρι είναι ωραία ιστορία
Στην ταινία ένα κουνούπι τσιμπάει δεινόσαυρο, κολλάει στη ρητίνη, οι επιστήμονες παίρνουν το αίμα και φτιάχνουν πάρκο. Στο μουσείο δεν βγήκε έτσι.
Το κεχριμπάρι κρατάει ένα έντομο. Είναι ρητίνη, όχι ψυγείο αίματος. Οι επιστήμονες έψαξαν σε εκείνα τα κουνούπια για DNA δεινοσαύρου αρκετά καλό για να φτιάξεις ζώο. Δεν υπάρχει. Καμιά φορά έβρισκαν σημερινούς μικροοργανισμούς που μπήκαν μετά. Αυτό δεν είναι Τ. Ρεξ.
Ακόμα και τα ψίχουλα δεν φτιάχνουν βασιλιά
Μερικές φορές σε πολύ παλιά κόκαλα ψάχνουν ίχνη πρωτεΐνης ή ψίχουλα μορίων. Αυτό δεν είναι βιβλίο με τίτλο «φτιάξε Τυραννόσαυρο». Είναι σκισμένη σελίδα που την έπλυνε η βροχή.
Στην ταινία γεμίζουν τις τρύπες με DNA βατράχου. Παίρνεις βάτραχο με ιστορία, όχι τα 12 μέτρα και τους 8 τόνους της κάρτας μας.
Τα πουλιά ήδη γύρισαν — δεν έφυγαν ποτέ
Δεν χρειάζεσαι κλώνο για να «υπάρχει πάλι δεινόσαυρος». Το σπουργίτι στο περβάζι είναι σε εκείνη την οικογένεια. Αυτός είναι άλλος οδηγός.
Ο Αρχαιοπτέρυξ στην κάρτα είναι μισό μέτρο, Ιουρασικός: γέφυρα από μικρό κυνηγό σε πουλί. Ήταν ήδη. Από αυτόν δεν κολλάς Τυραννόσαυρο.
Τι μπορείς αντί για πάρκο
Να κοιτάς κόκαλα. Να συγκρίνεις κάρτες. Να ζωγραφίζεις τίμια: Τ. Ρεξ με λέπια, Βελοσιράπτορας σαν γαλοπούλα. Να παίξεις το κουίζ.
Την ταινία μπορείς να την αγαπάς. Απλώς να ξέρεις: η κουζίνα με τους ράπτορες είναι παιχνίδι. Η πέτρα στο μουσείο όχι.
Ερωτήσεις που κάνουν τα παιδιά
- Μπορούμε να κλωνοποιήσουμε έναν δεινόσαυρο;
- Όχι. Σε απολίθωμα δεν υπάρχει DNA που δουλεύει. Ένα κουνούπι στο κεχριμπάρι δεν φτιάχνει πάρκο.
- Κι αν βρουν ένα πολύ καλό κόκαλο;
- Το κόκαλο μπορεί να είναι όμορφο και βαρύ. Η κλωστή του DNA πάλι διαλύθηκε πριν από πολύ καιρό.
- Γιατί στην ταινία δούλεψε;
- Γιατί είναι ιστορία. Ο συγγραφέας ήθελε πάρκο, όχι μάθημα χημείας.
- Και ο μαμούθ;
- Τα μαμούθ έζησαν πολύ αργότερα και μερικές φορές βρίσκονται σε μόνιμο πάγο. Άλλη δουλειά, και πάλι όχι Τ. Ρεξ. Για μαμούθ εδώ δεν γράφουμε.
- Τα πουλιά είναι ήδη δεινόσαυροι. Μετράει;
- Ναι. Απλώς δεν είναι κλώνος εργαστηρίου. Πέρασαν μόνα τους τα 66 εκατομμύρια χρόνια.
- Τότε γιατί ψάχνουμε κόκαλα;
- Για να μάθουμε πώς ζούσαν. Το κόκαλο λέει το σχήμα. Δεν δίνει τον κωδικό «άναψε Τ. Ρεξ».
Να το θυμάσαι
- Αν ζωγραφίζεις το εργαστήριο της ταινίας, γράψε: «στην ταινία, όχι στο μουσείο».
- Το κεχριμπάρι με το κουνούπι είναι όμορφη πέτρα, όχι χρηματοκιβώτιο αίματος.
- Θέλεις ζωντανό δεινόσαυρο; Κοίτα ένα περιστέρι. Αυτό είναι πιο τίμιο από ένα πάρκο.