Velosiraptor gerçekte ne kadar büyüktü?
Gerçek Velosiraptor irice bir hindi kadardı. Kartımızda burnundan kuyruğunun ucuna iki metre geldiği, 15 kilo kadar çektiği yazıyor. Boyu bir yetişkinin beline bile ulaşmazdı, kapı boyunda hiç değildi. Filmlerde ise insan boyunda gösterildi, hatta kapı kolu çevirdi. Çünkü perdedeki hayvan aslında başkasıydı: Yapımcılar kulağa hoş gelen “Velosiraptor” adını aldı ve onu Kuzey Amerikalı, çok daha iri kuzeninin gövdesine yapıştırdı.
Gözünün önüne bir hindi getir
O iki metrenin çoğu uzun, sert kuyruktu. Sırtı bir yetişkinin dizini biraz geçer, beline varmazdı. 15 kilo da olsa olsa orta boy bir köpeğin ağırlığıdır, koca bir dinozorun değil.
Sitemizdeki Tiranozor 12 metre uzunluğunda ve 8 tondur. Velosiraptor onun yanında, belediye otobüsünün yanındaki ev kedisi gibi kalırdı. Çizgi filmler ikisini sık sık kapıştırır, fosiller ise bambaşka bir şey anlatıyor.
Filmler onu neden bu kadar büyüttü?
Yönetmenin, o ünlü mutfak sahnesinde çocukları kovalayacak korkunç bir canavara ihtiyacı vardı. Hindi boyunda bir hayvan kimseyi korkutmaz diye düşündüler ve boyunu iki katına çıkardılar.
Adını da kulağa sert ve havalı geldiği için seçtiler: Velosiraptor. Oysa perdede gördüğümüz gövde, Kuzey Amerika'da yaşamış, Velosiraptor'un neredeyse iki katı büyüklüğündeki Deynonikus'a aitti. Bilim insanları bunu hemen fark etti. Sinemadaki çocuklar ise ekranda koşturan “raptor”lara bayıldı.
Tüyleri vardı ama uçamazdı
Ön kol kemiğinde, tıpkı bugünkü kuşlardaki gibi, tüylerin tutunduğu minik çıkıntılar bulundu. Kanadı andıran kolları, keskin dişleri ve sopa gibi dimdik bir kuyruğu vardı.
Kartal gibi uçması söz konusu değildi; o kısa kollar 15 kiloluk gövdeyi havaya kaldıramazdı. Tüyleri soğuk gecelerde onu sıcak tutar, koşarken ve sıçrarken dengesine yardım ederdi. Kartında onu boşuna tüylü bir avcı diye anlatmıyoruz.
Pençesi gerçek, boyu uydurma
Her ayağının ikinci parmağında büyük, orak gibi kıvrık bir pençe vardı. Bununla kapı kolu çevirmezdi tabii; yakaladığı küçük avı sıkıca tutardı. Sert kuyruğu da koşarken dümen görevi görür, keskin dönüşler yapmasını sağlardı.
Kretase döneminde, yaklaşık 75–71 milyon yıl önce, Moğolistan'ın sıcak çöllerinde yaşadı. Yani filmlerdeki gibi nemli, sık yağmur ormanlarında değil.
Nasıl aklında tutarsın?
Üç şeyi hatırla yeter: hindi boyu, tüyler, orak pençe. Biri sana o ünlü filmi sorarsa cevabın hazır: “Filmde onu iki kat büyütmüşler.”
Farkı kendi gözünle görmek istersen önce Velosiraptor kartını, sonra Tiranozor kartını aç. Biri hindi kadar, öteki otobüs kadar.
Merak edilen sorular
- Gerçek Velosiraptor ne kadar büyüktü?
- Kuyruğuyla birlikte iki metre kadar uzunluğunda ve 15 kilo ağırlığındaydı. İnsan boyunda değil, irice bir hindi kadardı.
- Jurassic Park'ta neden o kadar büyük?
- Perdede daha korkunç görünsün diye. Yapımcılar Velosiraptor'un adını aldı, gövdeyi ise iki kat iri kuzeni Deynonikus'a göre tasarladı.
- Velosiraptor'un tüyleri var mıydı?
- Evet. Ön kol kemiğinde, tüylerin tutunduğu küçük çıkıntılar bulundu. Yine de kanada benzeyen kolları uçmaya yetmezdi.
- Sürü hâlinde mi avlanırdı?
- Bilim insanları bunu henüz bilmiyor. Filmdeki ince planlar ve kapı açma numarası ise tamamen kurgu.
- Velosiraptor, Tiranozor'u yenebilir miydi?
- İkisi hiç karşılaşmadı, çünkü farklı zamanlarda ve farklı yerlerde yaşadılar. Karşılaşsalardı da Tiranozor çok daha büyüktü: yaklaşık 8 ton.
- Velosiraptor kuş mu?
- Kuş değil, ama kuşların en yakın dinozor akrabalarından biri. Kuşların nereden geldiğini merak ediyorsan kuşlar rehberimize bak.
Aklında bulunsun
- Çizerken yanına bir hindi ya da büyükçe bir köpek koy. Boyutu doğru tutturup tutturmadığını hemen anlarsın.
- Onu tüyleriyle çiz. Tüysüz, kertenkele derili yaratık sinemada kalsın.
- Ekranda koşan “raptor” başka, kayadan çıkarılan gerçek fosil bambaşka bir hayvan.