Tiranozor'un tüyleri var mıydı?
Tiranozor'un boynunda, kalçasında ve kuyruğunda pullu deri izleri bulundu. Yani bildiğimiz kadarıyla derisi tavuk gibi tüylü değil, kertenkele gibi pulluydu. Onu dev bir papağan gibi çizmek için henüz çok erken. Küçük akrabaları kesinlikle tüylüydü, Çin'de iri ve tüylü bir akrabası bile bulundu. Ama kartımızdaki Tiranozor 12 metre uzunluğunda, 8 ton ağırlığındaydı. Okul otobüsünden büyük bir hayvanın ısınmak için kalın bir tüy mantoya pek ihtiyacı olmasa gerek.
Tiranozor'un deri fosillerinde ne bulundu?
Taşın ne dediğine bakalım. Tiranozor'un boynundan, kalça çevresinden ve kuyruğundan net deri izleri çıktı. Hepsinde minik, kabarık pullar var. Tüyden ise o bölgelerde en ufak bir iz yok.
Bu, hayvanın her santimini gördüğümüz anlamına gelmiyor elbette; sırt derisi henüz bulunamadı. O yüzden en dürüst cümle şu: “Şimdiye kadar bulunan bütün deri parçaları pullu.” Bu cümle “tek bir tüyü bile yoktu” demek değildir. Ama onu baştan aşağı tüyle kaplamaya da yetmez.
Peki bazı kitaplarda neden tüylü çiziliyor?
Çünkü aynı büyük aileden pek çok avcı dinozorda gerçek tüy bulundu. İki ayak üzerinde koşan küçük etçillerin çoğu, sıcak kalmak için tüyle kaplıydı.
İnsan ister istemez şöyle düşünüyor: Kuzenleri tüylüyse ailenin kralı da tüylüdür. Kuşlarda bu mantık çoğu zaman tutar. Tiranozor'un derisi ise başka bir şey söylüyor. Aile aynı, palto farklı.
Çin'deki tüylü dev, Tiranozor değildi
Çin'de, neredeyse dokuz metre uzunluğunda, uzun ve yumuşak tüylerle kaplı bir dinozorun fosili bulundu: Yutyrannus. İri, ürkütücü ve gerçekten tüylü bir hayvandı. Ama Tiranozor'un kendisi değil, akrabasıydı.
Yutyrannus çok daha eski bir zamanda yaşadı ve çok daha hafifti. Bizim Tiranozor sahneye milyonlarca yıl sonra çıktı, ağırlığı da 8 tonu buldu. Birinin tüyünü ötekine yakıştırmak, ağabeyin kışlık montunu kardeşe zorla giydirmeye benzer.
Velosiraptor mu? O kesinlikle tüylüydü
Velosiraptor kartında iki metre uzunluk ve 15 kilo ağırlık yazıyor. İnsan boyunda bir canavar değil, iri bir hindi kadardı yani. Ön kol kemiğinde, tüylerin tutunduğu yumrular bulundu. Uçamıyordu, ama tüyleri onu sıcak tutuyor, koşarken dengesine de yardım ediyordu.
İlle de “yüzde yüz tüylü” bir dinozor çizmek istiyorsan Velosiraptor kartını aç. Tiranozor'u ise yeni bir fosil bulunana kadar pullarıyla rahat bırak.
Bilimden şaşmadan nasıl çizersin?
Tiranozor çiziyorsan koyu renkli, pullu bir deri, muz boyunda dişler ve küçücük ön kollar yap. Sırtına biraz ince tüy kondurmak istersen kimse sana kızmaz, çünkü sırt derisini henüz gören olmadı. Yalnız onu baştan aşağı rengârenk tüylere boğma.
Velosiraptor çiziyorsan tüylerini, hindi kadar boyunu ve ayağındaki büyük orak pençeyi unutma. Pteranodon'a gelince, onun kanatları deridendi. Zaten kendisi de dinozor değil.
Merak edilen sorular
- Tiranozor'un tüyleri var mıydı?
- Bulunan deri izleri pullu. Ama vücudunun her yerinden deri fosili çıkmadığı için başka bölgelerinde tüy olup olmadığını kesin bilmiyoruz.
- Bazı kitaplarda Tiranozor neden tüylü çiziliyor?
- Küçük akrabalarında tüy bulununca çizerler aynı görünümü krala da yakıştırdı. Tiranozor'un kendi deri fosilleri ise pullu.
- Yutyrannus bir Tiranozor türü mü?
- Hayır. Çin'de, Tiranozor'dan daha önce yaşamış, daha küçük bir akrabasıdır. Fosillerinde gerçek tüy izleri bulundu.
- Hangi dinozorların tüylü olduğu kesin?
- Başta Velosiraptor, küçük avcı teropodların birçoğu tüylüydü; bunun kanıtı var. Kuşlar da zaten yaşayan tüylü dinozorlardır.
- Uçamayan bir dinozor tüyü ne yapsın?
- Tüy sıcak tutar, yumurtaları ısıtır, öteki dinozorlara gösteriş yapmaya yarar. Uçmak çok sonra, kuşlarla geldi.
- Jurassic Park'taki Tiranozor tüysüz. Bu doğru mu?
- Bulunan deri fosillerine bakılırsa evet, film pulları doğru tutturmuş. Asıl yanıldığı yer, Velosiraptor'u olduğundan çok büyük göstermesi.
Aklında bulunsun
- Çiziminin köşesine küçük bir not düş: “Pullar fosilde görüldü, sırttaki tüyler ise benim tahminim.”
- Tiranozor ile Yutyrannus ayrı dinozorlardır. Yutyrannus'un fosilinde tüy izi bulunması, bütün akrabalarının aynı tüylerle kaplı olduğunu göstermez.
- Tüylü olduğu tartışılmayan bir dinozor mu arıyorsun? Velosiraptor'u çiz ya da bahçedeki serçeyi.