Велоцираптор адамдай емес, күркетауықтай ғана болған
Шын Велоцираптор үлкен күркетауықтай ғана болған! Тұмсығынан құйрығының ұшына дейін бар болғаны екі метрдей, салмағы шамамен 15 келі. Ересек адамның беліне әрең жетеді, есіктей биік емес. Кинода болса адам бойындай болып, есіктің тұтқасын бұрап ашады. Экрандағы жануар мүлдем басқа: кино түсірушілерге «Велоцираптор» деген сұсты атау ұнаған да, денесін оның ірі америкалық туысынан алған.
Күркетауықтың қасына қойып көр
Екі метрдің көбі — ұзын құйрық. Денесі болса аласа, жотасы ересек адамның тізесі мен белінің арасына ғана жетеді. Салмағы небәрі 15 келі, ал Тираннозавр сегіз тонна тартады!
Тираннозаврдың ұзындығы 12 метр. Оның қасында Велоцираптор автобустың жанындағы мысықтай ғана болып көрінер еді. Мультфильмдерде екеуін кейде бір бойлы етіп салады, бірақ қаңқалар мүлдем басқаны айтады.
Фильмде оны неге дәу қылып жіберді
Кинодағы рапторлар нағыз Велоцираптордан әлдеқайда ірі. Бой-тұрқы жағынан олар оның үлкен туысы Дейнонихке көбірек келеді.
Кино түсірушілерге көрермен қорықса болды, жануар дәл болмаса да мейлі. Ал шын өлшемін білгің келсе, қазбаларға сен.
Қауырсыны болған. Бірақ ұша алмаған
Білек сүйегінен қауырсын бекитін төмпешіктер табылған, дәл бүгінгі құстардағыдай! Велоцираптордың қолдары қанатқа ұқсас қауырсынды болған, аузында өткір тістері, артында ұзын, қатқыл құйрығы бар еді.
Бірақ бүркіттей көкке көтеріле алмаған: қысқа қанаттарына денесі тым ауыр болды. Қауырсын оны суықтан сақтап, секіргенде тепе-теңдік ұстауға, ұядағы жұмыртқаны жылытуға көмектескен болуы мүмкін. Карточкада да ол зерек, жүйрік әрі қауырсынды болып жазылған.
Тырнағы — рас. Бойы — өтірік
Әр аяғында орақтай қайқы, өткір тырнақ болған. Велоцираптор онымен олжасын қысып ұстаған, кинодағыдай есік ашпаған! Ұзын құйрығы руль іспетті еді: зымырап жүгіргенде құлап қалмауға көмектескен.
Ол бор кезеңінде, шамамен 75–71 миллион жыл бұрын, қазіргі Моңғолия жерінде өмір сүрген. Айналасы ыстық құм мен шөл дала болатын, фильмдегідей қалың тропикалық орман емес.
Сабақта қалай есте сақтау керек
Былай де: «күркетауықтай ғана, қауырсынды, аяғында орақ тырнағы бар». Кино туралы сұраса, «фильмде оны әдейі үлкейткен» деп жауап бер.
Өлшемін салыстырғың келсе, алдымен Велоцираптордың, сосын Тираннозаврдың карточкасын аш. Бірі күркетауықтай жүйрік жыртқыш, екіншісі автобустай алып!
Балалар не сұрайды
- Нағыз Велоцираптор қандай көлемде болған?
- Ұзындығы екі метрдей (құйрығымен қосқанда) және салмағы шамамен 15 келі. Адамдай емес, үлкен күркетауықтай ғана болған.
- «Юра саябағында» ол неге алып болып кеткен?
- Экранда қорқыныштырақ көрінуі үшін. Атын Велоцираптордан алып, бойын оның ірі туысы Дейнонихтен көшірген.
- Велоцираптордың қауырсыны болды ма?
- Иә. Білек сүйектерінен қауырсын бекіген орындар табылды. Бірақ денесі ауыр болғандықтан, ұша алмаған.
- Олар топпен аң аулады ма?
- Әзірге ешкім білмейді: Велоцираптордың топпен аң аулағанын көрсететін қазба табылған жоқ. Фильмде бірге жоспар құрып жүрген ақылды рапторлар ойдан шығарылған.
- Ол Т. Рексті жеңе алар ма еді?
- Жоқ, әрине! 12 метрлік, 8 тонналық Тираннозаврдың қасында ол кішкентай ғана. Оның үстіне екеуі әртүрлі уақытта өмір сүрген.
- Велоцираптор — құс па?
- Құс емес, бірақ өте жақын туысы. Ал құстар — бүгінгі тірі динозаврлар, бұл туралы бөлек мақала бар.
Есіңде сақта
- Сурет салғанда қасына күркетауықты не үлкен төбетті сызып қой. Сонда шынайы өлшемі бірден көрінеді.
- Оған міндетті түрде қауырсын сал. Ал кинодағы жалаңаш құбыжықты киноның өзіне қалдыр!
- Кинодағы «раптор» мен тастағы нағыз Велоцираптор — бір атау болғанымен, мүлдем басқа екі дене.