Hindi dinosaur ang Pteranodon at Plesiosaurus
Hindi dinosaur ang Pteranodon at Plesiosaurus. Pterosaur ang Pteranodon — isang lumilipad na reptilya. Reptilya naman sa dagat ang Plesiosaurus, na may mahabang leeg. Magkakaibang grupo ang mga ito. Magkakatabi sila sa site dahil lahat sila ay sinaunang hayop mula sa Mesozoic, pero hindi ibig sabihin nito na sabay-sabay silang nabuhay.
Hindi “kahit anong lumang reptilya” ang dinosaur
Sa iisang sanga lang ginagamit ng mga siyentipiko ang salitang ito: may espesyal na balakang, nakatayo sa ilalim ng katawan ang mga paa, at kadalasang naglalakad sa lupa. Ang T. rex, Triceratops, Stegosaurus at Velociraptor — oo. Pero hindi lahat ng luma at may kaliskis ay dinosaur.
Sa pelikula, pinagsasama-sama sila sa iisang eksena para mas masaya ang palabas. Nakatutuwang panoorin, pero nakalilito kapag sumasagot ka na sa klase!
Pteranodon: hari ng langit, hindi dinosaur
Umaabot sa pitong metro ang luwang ng nakabukang pakpak ng Pteranodon, at mga 25 kilo ang bigat nito. Nabuhay ito noong Cretaceous. Ang bawat pakpak ay lamad ng balat na nakaunat sa iisang napakahabang daliri. Lumilipad ito sa ibabaw ng dagat at nanghuhuli ng isda.
Malapit na kamag-anak ng mga dinosaur ang mga pterosaur, pero hiwalay na grupo sila. May mga dinosaur ding natutong lumipad: ang mga ibon. Magkaiba ang pinagmulan nila at ang pagkakabuo ng kanilang pakpak.
Plesiosaurus at ang alamat ng Loch Ness
Mga 3.5 metro ang haba ng Plesiosaurus mula sa Jurassic, at kahawig ng leeg nito ang kuwento tungkol kay Nessie (walang butong nagpapatunay na totoo si Nessie). May apat itong palikpik, kumakain ng isda at sa tubig nakatira. Hindi ito “dinosaur na natutong lumangoy” — may sariling grupo ang mga reptilya sa dagat gaya ng ichthyosaur, mosasaur at plesiosaur.
Kumakain din ng isda ang Spinosaurus at madalas itong nasa tubig — pero dinosaur pa rin ito! Ang kaibahan: nagmula ang Spinosaurus sa mga mandaragit sa lupa na nagsimulang mangisda sa ilog. Ang Plesiosaurus naman ay hindi kailanman naging bahagi ng pamilyang iyon sa lupa.
Paano sila makikilala sa drawing
Makikilala mo ang Pteranodon sa larawan dahil sa pakpak na may lamad at sa palong sa ulo nito. Ang Plesiosaurus naman ay may mahabang leeg at apat na palikpik na parang sagwan. Sa mga palatandaang ito, madali silang mapagkakaiba sa drawing.
Pero hindi mo malalaman ang grupo ng hayop sa hitsura o tirahan lang. Buto ang tinitingnan ng mga siyentipiko, pati ang puwesto ng hayop sa puno ng ebolusyon. Kaya malinaw sa mga card: hindi dinosaur ang Pteranodon at Plesiosaurus.
Bakit nandito pa rin sila sa ensiklopedya?
Madalas silang itanong ng mga bata kasabay ng T. rex! Bahagi silang lahat ng kuwento ng buhay noong Mesozoic, kaya nakatutulong na maihambing sila.
Sinaunang hayop ang Pteranodon at Plesiosaurus, pero hindi sila dinosaur. Iyan lang ang kailangang tandaan.
Mga tanong ng mga bata
- Dinosaur ba ang Pteranodon?
- Hindi. Pterosaur ito, isang lumilipad na reptilya na may pakpak na balat. Hindi ito ibon, at hindi rin dinosaur.
- Dinosaur ba ang Plesiosaurus?
- Hindi. Sinaunang reptilya ito sa dagat na kabilang sa hiwalay na grupo ng mga plesiosaur.
- Anong mga hayop ang lumilipad noon?
- Mga pterosaur gaya ng Pteranodon at iba pa. Kalaunan, lumipad na rin ang mga ibon, at dinosaur ang mga iyon!
- Nangisda sa tubig ang Spinosaurus — dinosaur pa rin ba ito?
- Oo! Nagmula ito sa mga mandaragit na dinosaur at madalas lang manghuli sa tubig. Ibang pamilya naman ang Plesiosaurus.
- Bakit magkakasama sila sa mga cartoon?
- Mas masaya kasi ang eksena kapag sama-sama sila. Pero maaaring magkaiba ang grupo at panahong kinabibilangan ng mga hayop sa eksena.
- Dinosaur ang ibon pero hindi ang Pteranodon — paano tatandaan?
- Nagmula ang mga ibon sa maliliit na dinosaur na may balahibo. Ang Pteranodon naman ay kalapit na sanga ng mga reptilya na natutong lumipad nang mas maaga at sa ibang paraan.
Tandaan ito
- Kung Pteranodon ang iginuhit mo, lagyan ito ng label na “pterosaur.” Makikita sa larawan ang pakpak nitong may lamad at ang palong sa ulo.
- Alamat ang halimaw sa Loch Ness. Kahawig ng plesiosaur ang karaniwang larawan nito, pero walang matibay na ebidensiyang totoong umiiral ito.
- Tingnan ang tatlong card nang sunod-sunod: T. rex (oo), Pteranodon (hindi), Plesiosaurus (hindi). Tiyak na tatatak sa isip mo!