پترانودون و پلزیوساروس دایناسور نیستند
جواب کوتاه: پترانودون دایناسور نیست. پلزیوساروس هم نیست. اولی پتروسور است — خزنده پرنده. دومی خزنده دریاست با گردن دراز. دایناسورها خانواده خودشاناند، بیشتر روی خشکی. روی سایت ما کنار تیرکس نشستهاند چون همان زمان زندگی میکردند و همه یک پارک میکشندشان. زمان یکی. خانواده جدا.
دایناسور یعنی «هر خزنده قدیمی» نیست
دانشمندان کلمه را برای یک شاخه نگه داشتهاند: لگنی خاص، پا زیر بدن، معمولاً خشکی. تیرکس، تریسراتوپس، استگوزاروس، ولوسیراپتور — بله. هر چیز کهنه و فلسدار — نه.
فیلم همه را یک قاب میچپاند. برای بلیت باحالتر است. برای جواب سر کلاس شلوغ است.
پترانودون: آسمان، نه دایناسور
پترانودون روی کارت پهنای بال حدود هفت متر دارد، وزن حدود 25 کیلوگرم، کرتاسه. بال پوست است روی یک انگشت دراز — نه بال پرنده با پر. روی دریا اوج میگرفت و ماهی میگرفت.
پتروسورها پسرخالههای نزدیک دایناسورند، مثل پسرخاله، نه برادر. میپریدند. «دایناسورهایی که بلیت هواپیما خریدند» نبودند. دایناسورهای واقعی راه پترانودون به هوا نرفتند. پرندهها رفتند — و پرندهها دایناسورند. حرف دیگری است.
پلزیوساروس: دریا، نه دایناسور
پلزیوساروس پنج متر است، ژوراسیک، گردنی مثل قصه نسی (هیچکس نسی را با استخوان ثابت نکرده). باله، ماهی، آب. نه «دایناسوری که شنا یاد گرفت.» خزندگان دریا باشگاه خودشان را دارند: ایکتیوسور، موزاسور، پلزیوسور.
اسپینوزاروس آب و ماهی دوست داشت — و باز دایناسور است. فرق: اسپینوزاروس از شکارچیهای خشکی آمده که رفتند لب رود. پلزیوساروس هیچوقت وارد آن خانواده خشکی نشد.
توی نقاشی قاطیشان نکنی
بال پوستی، تاج روی سر، پا ضعیف برای راه طولانی — پتروسور. گردن دراز، چهار باله، زندگی روی خشکی نه — پلزیوسور. دو پا یا چهار ستون، زندگی روی زمین، برگ یا گوشت — احتمالاً دایناسور.
شک داری، کارت را باز کن: پترانودون و پلزیوساروس همین را گفتهاند. اگر نوشته «شکارچی، کرتاسه» — باز هم بال و باله را ببین.
چرا باز هم توی این دانشنامه زندگی میکنند
چون بچهها همان نفسی که تیرکس را میپرسند، اینها را هم میپرسند. و چون مزوزوئیک را شریکاند: همان آسمان، همان دریا، همان 66 میلیون سال آخر برای خیلیهایشان.
جواب کوتاه برای بزرگتر: «همان وقت زندگی میکردند، دایناسور نبودند.» جواب بلند: همین راهنما.
سوالهایی که بچهها میپرسند
- پترانودون دایناسور است؟
- نه. پتروسور است، خزنده پرنده. بال پوستی. نه پرنده. نه دایناسور.
- پلزیوساروس دایناسور است؟
- نه. خزنده دریاست. دایناسورها بیشتر روی خشکی راه میرفتند.
- اگر دایناسورها نه، پس کی میپرید؟
- پتروسورها — پترانودون و بقیه. بعد پرندهها رفتند آسمان، و پرندهها دایناسورند.
- اسپینوزاروس شنا میکرد — دایناسور است؟
- بله. از دایناسورهای شکارچی است. فقط کنار آب زیاد شکار میکرد. پلزیوساروس خانواده دیگری است.
- چرا توی کارتون همه با هماند؟
- آسانتر و روشنتر است. استخوانها زمان را شریکاند، نه خانواده را.
- پرنده دایناسور است، پترانودون نه. چطور یادم بماند؟
- پرندهها از دایناسورهای کوچک پردار رشد کردند. پترانودون شاخه همسایه است که زودتر و جور دیگری پرید.
این را یادت بماند
- اگر بال پوستی و تاج سر دارد، زیر نقاشی «دایناسور» ننویس.
- نسی، حتی اگر واقعی بود، پلزیوسور میشد — نه دایناسور.
- سه کارت پشت سر هم: تیرکس (بله)، پترانودون (نه)، پلزیوساروس (نه). میماند.