میشود دایناسور را کلون کرد؟
جواب کوتاه: نه. از استخوان تیرکس نمیشود تیرکس زنده ساخت. استخوان سنگ شده. دستور «حیوان را چطور بساز» — دیانای — توی آن سنگ زندگی نمیکند. پشه فیلم توی کهربا هم دستور آماده نگه نمیدارد. پرندهها همین حالا دایناسورند، فقط کوچک و پردار. این یک تیرکس تازه به باغوحش نمیآورد.
استخوان هست. دستور پخت نیست
فسیل سنگ است به شکل استخوان. چطور درست میشود راهنمای بغلی است. سنگ دیانای کار نمیآورد.
دیانای یک نخ نازک داخل سلول زنده است. خودش پاره میشود. حتی توی سرما و یخ دهها میلیون سال دوام نمیآورد. تیرکس 66 میلیون سال پیش تمام شد. برای نخ خیلی دور است. برای سنگ عادی است.
پشه توی کهربا یک قصه قشنگ است
توی فیلم پشه دایناسور را نیش میزند، توی صمغ گیر میکند، دانشمندان خون را برمیدارند و پارک میسازند. موزه آن را نگرفت.
کهربا حشره را نگه میدارد. صمغ است، نه یخچال خون. دانشمندان توی آن پشهها دنبال دیانای دایناسور گشتند که بشود حیوان ساخت. نیست. گاهی میکروب امروزی پیدا کردند که بعد خزیده داخل. آن تیرکس نیست.
حتی خردهها پادشاه نمیسازند
گاهی استخوان خیلی کهنه را برای رد پروتئین یا خرده مولکول چک میکنند. آن کتاب «یک تیرکس بساز» نیست. یک برگ پاره است که باران شسته.
توی فیلم سوراخها را با دیانای قورباغه پر میکنند. قورباغه با قصه درمیآید، نه 12 متر و 8 تن کارت ما.
پرندهها برگشتهاند — اصلاً نرفته بودند
برای «دایناسور دوباره باشد» کلون لازم نیست. گنجشک لب لبه توی همان خانواده است. آن راهنمای دیگری است.
آرکئوپتریکس روی کارت نیم متر است، ژوراسیک: پل از شکارچی کوچک به پرنده. خودش بوده. از او تیرکس چسب نمیشود.
بهجای پارک چه میشود کرد
استخوان ببین. کارتها را بگذار کنار هم. راست بکش: تیرکس با فلس، ولوسیراپتور به اندازه بوقلمون. مسابقه بازی کن.
فیلم را میشود دوست داشت. فقط بدان: آشپزخانه با رپتورها بازی است. سنگ موزه نه.
سوالهایی که بچهها میپرسند
- میشود دایناسور را کلون کرد؟
- نه. توی فسیل دیانای کار نیست. پشه توی کهربا پارک نمیسازد.
- اگر یک استخوان خیلی خوب پیدا کنند چه؟
- استخوان میتواند قشنگ و سنگین باشد. نخ دیانای باز هم خیلی وقت پیش از هم پاشیده.
- چرا توی فیلم شد؟
- چون قصه است. نویسنده پارک میخواست، نه درس شیمی.
- ماموت چطور؟
- ماموتها خیلی دیرتر زندگی میکردند و گاهی توی یخ همیشه یخزده میمانند. آن کار دیگری است و باز هم تیرکس نیست. اینجا از ماموت نمینویسیم.
- پرندهها همین حالا دایناسورند. حساب است؟
- بله. فقط کلون آزمایشگاه نیست. خودشان از 66 میلیون سال رد شدند.
- پس چرا دنبال استخوان میگردند؟
- تا بفهمند چطور زندگی میکردند. استخوان شکل را میگوید. رمز «تیرکس را روشن کن» را نمیدهد.
این را یادت بماند
- اگر آزمایشگاه فیلم را میکشی، بنویس: «توی فیلم، نه توی موزه.»
- کهربا با پشه سنگ قشنگی است، نه گاوصندوق خون.
- دایناسور زنده میخواهی؟ به کبوتر نگاه کن. از پارک راستتر است.