Khủng long bạo chúa có lông vũ không?
Ở cổ, hông và đuôi khủng long bạo chúa, các nhà khoa học chỉ tìm thấy da có vảy, giống da thằn lằn chứ không giống lông gà. Vì vậy, vẽ nó như một con vẹt khổng lồ sặc sỡ là hơi vội. Dù thế, họ hàng nhỏ hơn của nó đúng là có lông vũ, và ở Trung Quốc người ta từng tìm thấy một người họ hàng to lớn phủ lông tơ. Khủng long bạo chúa trên thẻ dài 12 mét, nặng 8 tấn, dài hơn cả một chiếc xe buýt chở học sinh. Thân hình lớn như vậy có thể tự giữ ấm mà không cần lớp lông dày như các loài nhỏ.
Trên da khủng long bạo chúa có gì?
Câu trả lời nằm trong đá. Ở cổ, gần hông và dọc theo đuôi, khủng long bạo chúa để lại những dấu da in rõ trên đá: toàn vảy nhỏ. Ở những chỗ ấy không có dấu lông vũ nào.
Tất nhiên đó chưa phải là cả con vật từ đầu đến chân. Phần lưng chẳng hạn, đến nay vẫn chưa tìm được dấu da. Vì thế, nói cho đúng thì phải là “những phần da đã thấy hầu hết có vảy”, chứ không thể quả quyết “nó chưa từng có sợi lông nào”.
Vậy sao nhiều sách vẫn vẽ nó xù lông?
Vì người ta đã tìm thấy lông vũ ở nhiều loài khủng long ăn thịt khác trong cùng đại gia đình. Các loài săn mồi hai chân cỡ nhỏ thường có lông tơ, cốt để giữ ấm chứ không phải để bay như đại bàng.
Thế là có người suy ra: anh em họ có lông thì ông vua cũng phải có. Đoán như vậy thì đúng với chim. Nhưng dấu da của khủng long bạo chúa lại kể một chuyện khác: cùng một nhà mà mỗi loài mặc một kiểu áo.
Người họ hàng to xác có lông, nhưng không phải khủng long bạo chúa
Ở Trung Quốc, người ta đào được hóa thạch của Yutyrannus. Nó dài gần 9 mét và khắp mình phủ lông tơ. Trông nó rất đáng sợ, và có lông vũ thật! Có điều, đó là một loài họ hàng chứ không phải khủng long bạo chúa.
Yutyrannus sống sớm hơn và nhẹ hơn nhiều. Khủng long bạo chúa xuất hiện muộn hơn và nặng tới 8 tấn. Đừng lấy bộ lông của con này khoác sang con kia như mượn áo của anh trai.
Velociraptor: có lông vũ, chắc chắn
Velociraptor trên trang này dài 2 mét, nặng 15 kg, cỡ một con gà tây lớn chứ không to bằng người. Trên xương cẳng tay của nó có những nốt sần, chỗ lông vũ bám vào. Nó không bay được, nhưng bộ lông giúp nó giữ ấm và để đồng loại nhận ra nhau.
Cần một con khủng long “chắc chắn có lông” thì cứ mở thẻ Velociraptor. Còn khủng long bạo chúa thì hãy để nó mang lớp da vảy oai vệ, cho đến khi khoa học tìm ra điều gì mới.
Vẽ sao cho đúng khoa học?
Với khủng long bạo chúa: da vảy màu sẫm, răng nhọn dài bằng quả chuối và hai cái tay bé xíu ngộ nghĩnh. Thích thì bạn thêm một ít lông tơ dọc sống lưng, vì chỗ đó chưa ai tìm thấy dấu da. Chỉ đừng biến nó thành một cục bông xù từ đầu đến đuôi.
Với Velociraptor: lông vũ xù, dáng như gà tây, móng vuốt cong ở chân. Còn Pteranodon thì cánh là màng da trơn, và nhớ rằng nó không phải khủng long.
Các bạn nhỏ hay hỏi
- Khủng long bạo chúa có lông vũ không?
- Các dấu da đã tìm được đều có vảy. Nhưng chưa ai tìm thấy dấu da của toàn bộ cơ thể, nên những chỗ còn lại có lông hay không thì chưa biết chắc.
- Tại sao nhiều cuốn sách vẫn vẽ khủng long bạo chúa có lông xù?
- Vì họ hàng cỡ nhỏ của nó có lông vũ, nên họa sĩ khoác luôn bộ lông ấy cho ông vua. Dấu da của chính khủng long bạo chúa thì không cho thấy điều đó.
- Yutyrannus có phải là khủng long bạo chúa không?
- Không. Đó là một loài họ hàng ở Trung Quốc, nhỏ hơn, sống ở xứ lạnh, và trên hóa thạch của nó người ta tìm thấy lông tơ thật.
- Loài khủng long nào chắc chắn có lông vũ?
- Rất nhiều loài ăn thịt cỡ nhỏ, chẳng hạn Velociraptor. Và cả chim ngày nay nữa: chúng cũng là khủng long có lông vũ.
- Không biết bay thì khủng long cần lông vũ để làm gì?
- Lúc đầu, lông vũ dùng để giữ ấm, ấp trứng và khoe mẽ với bạn tình. Chuyện bay bằng cánh đến sau, ở chim.
- Trong phim Công viên kỷ Jura, khủng long bạo chúa không có lông. Vậy phim có đúng không?
- Xét theo các dấu da đã tìm được thì khá đúng: phim cho nó lớp da vảy. Kích thước của Velociraptor thì phim lại làm sai.
Ghi nhớ nhé
- Dưới bức vẽ, bạn có thể chú thích: da vảy là điều đã tìm thấy, còn chỏm lông trên lưng là phỏng đoán.
- Đừng lẫn khủng long bạo chúa với Yutyrannus: một bên da vảy, một bên là người họ hàng xù lông.
- Muốn vẽ khủng long có lông mà không ai bắt bẻ được? Hãy vẽ Velociraptor hoặc một chú chim sẻ, vì chim sẻ cũng là khủng long.