เทอราโนดอนกับเพลซิโอซอรัสไม่ใช่ไดโนเสาร์
เทอราโนดอนกับเพลซิโอซอรัสโผล่มาในหนังสือและหนังไดโนเสาร์บ่อย ๆ แต่ทั้งคู่ไม่ใช่ไดโนเสาร์ เทอราโนดอนเป็นสัตว์เลื้อยคลานบินได้ในกลุ่มเทอโรซอร์ ส่วนเพลซิโอซอรัสเป็นสัตว์เลื้อยคลานทะเล พวกมันอยู่ในมหายุคเดียวกับไดโนเสาร์ก็จริง แต่อยู่ร่วมยุคกันไม่ได้แปลว่าเป็นสัตว์กลุ่มเดียวกัน
ไดโนเสาร์เป็นชื่อของสัตว์กลุ่มหนึ่ง
สัตว์ถูกจัดกลุ่มตามความเป็นญาติทางวิวัฒนาการ โดยดูจากโครงกระดูกและหลักฐานอื่น ๆ ประกอบกัน ไดโนเสาร์ส่วนใหญ่มีขาตั้งอยู่ใต้ลำตัว แต่จะใช้ลักษณะข้อเดียวตัดสินสัตว์ทุกชนิดก็ไม่ได้
ทีเร็กซ์ ไทรเซอราทอปส์ สเตโกซอรัส เป็นไดโนเสาร์ทั้งหมด นกก็ด้วย แต่สัตว์เลื้อยคลานโบราณไม่ได้เป็นไดโนเสาร์ทุกชนิด และสัตว์ตัวโตก็ไม่ได้เป็นไดโนเสาร์ทุกตัว
เทอราโนดอนมีปีกเป็นพังผืด
เทอราโนดอนอยู่ในยุคครีเทเชียส ปีกแต่ละข้างของมันเป็นพังผืดผิวหนัง ขึงอยู่กับนิ้วเพียงนิ้วเดียวที่ยาวเป็นพิเศษ ไม่มีขนนกแบบปีกนกเลย มันร่อนอยู่เหนือทะเลและจับปลากิน
เทอโรซอร์เป็นญาติกับไดโนเสาร์ แต่แยกเป็นอีกกลุ่ม เรียกเทอราโนดอนว่าสัตว์เลื้อยคลานบินได้นั้นถูก แต่เรียกว่า “ไดโนเสาร์บินได้” ไม่ถูก ส่วนนกเป็นไดโนเสาร์ที่วิวัฒนาการจนบินได้ในอีกสายหนึ่งต่างหาก
เพลซิโอซอรัสใช้ชีวิตในทะเล
เพลซิโอซอรัสมีคอยาวและใช้ครีบสี่ข้างว่ายน้ำ มันหายใจด้วยปอด ต้องโผล่ขึ้นมาเอาอากาศที่ผิวน้ำ ชื่อของมันลงท้ายด้วย “ซอรัส” เหมือนไดโนเสาร์หลายชนิดก็จริง แต่มันเป็นสัตว์เลื้อยคลานอีกกลุ่มหนึ่ง
สไปโนซอรัสกลับกัน มันเป็นไดโนเสาร์แท้ ๆ ที่ร่างกายเหมาะกับการหาอาหารในน้ำ สัตว์จะย้ายไปอยู่ที่ไหนหรือเปลี่ยนวิธีหากินอย่างไร ก็ยังอยู่ในกลุ่มวิวัฒนาการเดิมของมัน
ใช้รูปร่างเป็นเบาะแส แล้วตรวจชื่ออีกครั้ง
เห็นปีกพังผืดของเทอราโนดอนกับครีบของเพลซิโอซอรัสแล้ว ก็แยกสองตัวนี้ออกจากทีเร็กซ์ได้ไม่ยาก แต่สัตว์ในกลุ่มเดียวกันยังมีหน้าตาได้หลายแบบ บางชนิดไม่มีจุดเด่นเหมือนตัวที่เราคุ้นตาเลย
ไม่แน่ใจเมื่อไร ให้อ่านชื่อและคำอธิบายใต้ภาพ อย่าเพิ่งสรุปว่าเดินบนบกต้องเป็นไดโนเสาร์ หรือบินได้ต้องเป็นนกเสมอ
ทำไมเว็บไซต์นี้จึงมีสัตว์เหล่านี้ด้วย?
โลกในมหายุคมีโซโซอิกไม่ได้มีแต่ไดโนเสาร์ บนบก ในน้ำ บนฟ้า มีสัตว์อยู่เต็มไปหมด เทอราโนดอนกับเพลซิโอซอรัสทำให้เห็นภาพนี้ชัดขึ้น และพอวางเทียบกับไดโนเสาร์ ก็อธิบายได้ง่ายว่าสัตว์แต่ละกลุ่มต่างกันอย่างไร
ลองเปิดการ์ดทีเร็กซ์ เทอราโนดอน และเพลซิโอซอรัส ดูขา ปีก และครีบ แล้วอ่านช่วงเวลาที่แต่ละตัวมีชีวิตอยู่ด้วย อยู่มหายุคเดียวกันก็จริง แต่ไม่แน่ว่าจะเคยเจอหน้ากัน
คำถามที่เด็ก ๆ ถามบ่อย
- เทอราโนดอนเป็นไดโนเสาร์ไหม?
- ไม่ใช่ มันเป็นเทอโรซอร์ สัตว์เลื้อยคลานบินได้ที่มีปีกเป็นพังผืด
- เพลซิโอซอรัสเป็นไดโนเสาร์ไหม?
- ไม่ใช่ มันเป็นสัตว์เลื้อยคลานทะเลที่อยู่คนละกลุ่มกับไดโนเสาร์
- ยุคนั้นมีสัตว์อะไรบินอยู่บนฟ้าบ้าง?
- มีทั้งเทอโรซอร์และนกยุคแรก นกเป็นไดโนเสาร์ ส่วนเทอโรซอร์เป็นอีกกลุ่มหนึ่ง
- สไปโนซอรัสหากินในน้ำ แล้วทำไมยังเป็นไดโนเสาร์?
- เพราะสัตว์ถูกจัดกลุ่มตามสายวิวัฒนาการ ไม่ใช่ตามที่อยู่ สไปโนซอรัสมาจากสายไดโนเสาร์ ต่อให้ปรับตัวไปหากินในน้ำก็ยังเป็นไดโนเสาร์
- ทำไมในการ์ตูนจึงเห็นสัตว์เหล่านี้อยู่ด้วยกัน?
- การ์ตูนชอบจับสัตว์ดึกดำบรรพ์หลายชนิดมาอยู่ด้วยกันให้เรื่องสนุก ถ้าอยากรู้ความจริง ต้องเช็กกลุ่มสัตว์และช่วงเวลาจากข้อมูลฟอสซิล
- นกเป็นไดโนเสาร์ แต่เทอราโนดอนไม่ใช่ จะจำอย่างไรดี?
- จำว่านกสืบเชื้อสายมาจากไดโนเสาร์เทอโรพอด ส่วนเทอราโนดอนอยู่ในกลุ่มเทอโรซอร์ ปีกของทั้งคู่จึงมีโครงสร้างต่างกัน
เกร็ดน่าจำ
- ลองเขียนชื่อกลุ่มสัตว์ใต้ภาพแต่ละภาพ เช่น ไดโนเสาร์ เทอโรซอร์ หรือสัตว์เลื้อยคลานทะเล
- อย่าใช้ภาพสัตว์ประหลาดในตำนานแทนหลักฐานฟอสซิล
- วางการ์ดทีเร็กซ์ เทอราโนดอน และเพลซิโอซอรัสเรียงกัน แล้วนับดูว่าหาจุดต่างได้กี่จุด