Είχε φτερά ο Τυραννόσαυρος;
Σε αποτυπώματα από τμήματα του δέρματος του Τυραννόσαυρου βρέθηκαν μικρά λέπια. Δεν έχουμε όμως δέρμα από ολόκληρο το σώμα, οπότε δεν γνωρίζουμε αν σε άλλα σημεία υπήρχαν φτερά. Μερικοί συγγενείς του, όπως ο Γιουτιράννος, είχαν σίγουρα πτέρωμα. Η κάρτα μας παρουσιάζει τον Τυραννόσαυρο με μήκος περίπου 12 μέτρα και βάρος 8 τόνους. Όταν τον ζωγραφίζεις, καλό είναι να ξεχωρίζεις τι έχει αποδειχτεί και τι είναι υπόθεση.
Τι βρήκαν στ’ αλήθεια στο δέρμα του Τ. ρεξ
Η απάντηση βρίσκεται στην πέτρα. Στον λαιμό, δίπλα στη λεκάνη και στην ουρά, ο Τυραννόσαυρος άφησε πεντακάθαρα αποτυπώματα δέρματος: μικρά, ανάγλυφα λέπια. Σε αυτά τα σημεία δεν υπάρχει ούτε ίχνος φτερών.
Αυτό βέβαια δεν καλύπτει ολόκληρο το σώμα του από τη μύτη ως την ουρά — το δέρμα της πλάτης δεν έχει βρεθεί ακόμα. Η ειλικρινής επιστημονική απάντηση λοιπόν είναι: «Ό,τι έχουμε δει μέχρι τώρα ήταν λέπια». Όχι «δεν είχε ούτε ένα φτερό πουθενά».
Γιατί όλοι άρχισαν να τον ζωγραφίζουν με φτερά;
Σε αρκετούς συγγενείς του Τυραννόσαυρου έχουν βρεθεί φτερά. Γι’ αυτό οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο να είχε κι εκείνος πτέρωμα σε ορισμένα σημεία.
Το ότι ένας συγγενής είχε φτερά δεν σημαίνει ότι τα είχε κι αυτός. Στα δικά του αποτυπώματα βλέπουμε λέπια· για το υπόλοιπο σώμα απλώς δεν έχουμε ακόμη δείγματα.
Ο μεγάλος φτερωτός ξάδερφος δεν είναι Τ. ρεξ
Στην Κίνα οι παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν τον Γιουτιράννο: σχεδόν εννιά μέτρα μήκος, καλυμμένος από πάνω μέχρι κάτω με μακρύ, απαλό χνούδι! Τρομερά επιβλητικός συγγενής, όχι όμως το ίδιο ζώο.
Ο Γιουτιράννος έζησε νωρίτερα, σε πιο ψυχρό κλίμα, κι ήταν πολύ ελαφρύτερος. Ο δικός μας Τυραννόσαυρος έζησε εκατομμύρια χρόνια αργότερα και ζύγιζε οκτώ τόνους. Μην αντιγράφεις το χνούδι από τον έναν στον άλλον, σαν να δανείζεσαι το μπουφάν του αδελφού σου!
Βελοσιράπτορας — ναι, αυτός είχε σίγουρα φτερά!
Ο δικός μας Βελοσιράπτορας έχει μήκος δύο μέτρα και βάρος 15 κιλά — σαν μια μεγάλη γαλοπούλα, όχι στο ύψος ανθρώπου! Στα μπράτσα του βρέθηκαν εξογκώματα όπου στερεώνονταν κανονικά φτερά. Δεν πετούσε, αλλά τα φτερά τον ζέσταιναν και τον βοηθούσαν στους γρήγορους ελιγμούς.
Αν θέλεις έναν δεινόσαυρο με «αποδεδειγμένα φτερά», άνοιξε την κάρτα του Βελοσιράπτορα! Για ολόκληρο το δέρμα του Τυραννόσαυρου χρειάζονται ακόμη περισσότερα στοιχεία.
Πώς να τον ζωγραφίσεις με βάση τα στοιχεία
Στον Τυραννόσαυρο μπορείς να ζωγραφίσεις λέπια στα σημεία όπου έχουν βρεθεί αποτυπώματα δέρματος. Αν προσθέσεις φτερά σε άλλα σημεία, σημείωσε ότι πρόκειται για πιθανότητα και όχι για αποδεδειγμένο στοιχείο.
Στον Βελοσιράπτορα βάλε φτερά, μικρό σώμα και μεγάλο γαμψό νύχι στο πόδι. Ο Πτερανόδων είχε πτέρυγες από μεμβράνη και ανήκε στους πτερόσαυρους.
Ερωτήσεις που κάνουν τα παιδιά
- Είχε φτερά ο Τυραννόσαυρος;
- Τα αποτυπώματα δέρματος που έχουν βρεθεί δείχνουν λέπια. Για το υπόλοιπο σώμα δεν έχουμε στοιχεία, άρα δεν ξέρουμε αν κάπου αλλού είχε φτερά.
- Γιατί σε μερικά βιβλία ο Τ. ρεξ είναι αφράτος;
- Επειδή αρκετοί συγγενείς του είχαν πτέρωμα. Οι εικονογράφοι δείχνουν μερικές φορές αυτή την πιθανότητα, αλλά τα στοιχεία για τον ίδιο δεν είναι πλήρη.
- Ο Γιουτιράννος είναι Τ. ρεξ;
- Όχι. Ήταν ένας μακρινός συγγενής από την Κίνα, μικρότερος σε μέγεθος, και στα απολιθώματά του βρέθηκαν όντως αποτυπώματα φτερών.
- Ποιοι δεινόσαυροι είχαν φτερά σίγουρα;
- Πολλοί μικροί κυνηγοί. Ο Βελοσιράπτορας — ναι. Και τα πουλιά: είναι δεινόσαυροι, και τα φτερά είναι δικά τους!
- Γιατί να έχει φτερά ένας δεινόσαυρος αν δεν πετάει;
- Για να μένει ζεστός, να προστατεύει τα αυγά του και να κάνει επίδειξη. Οι πτέρυγες για πτήση εμφανίστηκαν πολύ αργότερα, με τα πουλιά.
- Στο Jurassic Park ο Τ. ρεξ είναι φαλακρός. Ισχύει;
- Λέπια φαίνονται πράγματι σε ορισμένα αποτυπώματα δέρματος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο Τ. ρεξ της ταινίας είναι σωστός σε όλα. Ο Βελοσιράπτορας της ταινίας είναι επίσης μεγαλύτερος από τον πραγματικό.
Να το θυμάσαι
- Σημείωσε ποια μέρη της ζωγραφιάς βασίζονται σε απολιθώματα και ποια παραμένουν επιστημονικές υποθέσεις.
- Ο Τυραννόσαυρος και ο Γιουτιράννος ήταν συγγενείς, αλλά διαφορετικά ζώα που έζησαν σε διαφορετικές εποχές.
- Θέλεις φτερά χωρίς καμία αμφιβολία; Ζωγράφισε έναν Βελοσιράπτορα ή ένα σπουργίτι — το σπουργίτι είναι κι αυτό κανονικός δεινόσαυρος!