Велацыраптар быў памерам з індыка, не з чалавека
Сапраўдны велацыраптар быў памерам з ладнага вясковага індыка. На нашай картцы ён два метры ад носа да хваста і важыць каля 15 кілаграмаў. Па пояс даросламу, зусім не вышэйшы за дзверы! Гэта ў кіно яго зрабілі ростам з чалавека і навучылі паварочваць дзвярныя ручкі лапай. Ды толькі на экране быў іншы звер: фільм узяў імя «велацыраптар», а цела пазычыў у буйнога амерыканскага сваяка.
Пастаў яго побач з індыком
Два метры — гэта разам з доўгім выцягнутым хвастом. Сам ён нізкі: спіна даходзіла даросламу чалавеку прыкладна па калена ці па пояс. А 15 кілаграмаў — гэта як сабака сярэдняга памеру.
Тыраназаўр на сайце — 12 метраў і 8 тон. Побач з ім велацыраптар быў бы як коцік каля вялікага аўтобуса. У мульціках іх часта малююць ледзь не аднаго росту, але музейныя косці з гэтым не згодныя.
Чаму ў кіно ён велізарны
Рэжысёрам патрэбен быў страшны і кемлівы драпежнік на кухні. Істотай памерам з індыка гледача асабліва не напалохаеш, таму героя расцягнулі ў памерах удвая.
Імя выбралі звонкае і драпежнае: велацыраптар («хуткі рабаўнік»). А вось цела і рост скапіявалі з дэйнаніха — сваяка з Амерыкі, які быў значна буйнейшым. Навукоўцы гэта адразу заўважылі, але дзецям у кіназале было ўсё роўна: на экране наводзіў жах вялікі «раптар».
Пёры былі. Лётаць ён не ўмеў
На костках перадплеччаў знайшлі грудкі, куды мацаваліся махавыя пёры — акурат як у сучасных птушак. Ён быў пухнаты, з крыльцамі-лапамі, зубаты і з доўгім цвёрдым хвастом.
Паляцець у неба ён не мог: быў занадта цяжкім для сваіх кароткіх крылаў. Затое пер’е выдатна грэла цела халоднымі начамі і дапамагала пры крутых паваротах на бегу. На картцы так і напісана: кемлівы, хуткі, з пер’ем.
Кіпцюр — сапраўдны, рост — не
На кожнай задняй назе быў знакаміты вялікі загнуты кіпцюр. Ім трымалі здабычу, а не адчынялі замкі на дзвярах. Хвост працаваў нібы стырно: дапамагаў трымаць раўнавагу на крутых віражах.
Жыў ён у канцы мелу на тэрыторыі сучаснай Манголіі, прыкладна 75–71 мільён гадоў таму. Вакол былі пяскі, дзюны і спякота — ніякіх джунгляў, як у фільме.
Як запомніць на ўроку
Кароткае правіла: «памерам з індыка, з пер’ем, вялікі кіпцюр на назе». Калі спытаюць пра фільм — «там яго павялічылі дзеля страху».
Хочаш параўнаць — адкрый картку велацыраптара, потым тыраназаўра. Адзін — індык. Другі — вялікі аўтобус.
Пра што пытаюць дзеці
- Якога памеру быў сапраўдны велацыраптар?
- Каля двух метраў у даўжыню разам з хвастом і вагой 15 кілаграмаў. Памерам з ладнага індыка, а не з дарослага чалавека.
- Чаму ў «Парку Юрскага перыяду» ён вялікі?
- Так страшней на экране. Імя ўзялі звонкае, а рост пазычылі ў значна большага сваяка — дэйнаніха.
- Ці былі ў велацыраптара пёры?
- Так. На касцях яго перадплеччаў выразна бачныя месцы мацавання пёраў. Але лётаць ён усё адно не ўмеў.
- Ён паляваў зграямі?
- Гэтага навукоўцы пакуль не ведаюць. А вось складанае планаванне і адчыненне дзвярэй у фільме — мастацкая выдумка.
- Ён мог перамагчы тыраназаўра?
- Тыраназаўр быў значна буйнейшы: каля 12 метраў і 8 тон. Да таго ж гэтыя жывёлы жылі ў розныя часы і ў розных месцах, таму не сустракаліся.
- Велацыраптар — птушка?
- Не, але вельмі блізкі сваяк. А вось самі птушкі — гэта жывыя сучасныя дыназаўры, пра што расказвае асобны артыкул.
Запомні галоўнае
- На малюнку пастаў побач індыка ці сабаку. Так памер адразу будзе навукова праўдзівым.
- Малюй яго з пер’ем! Лысы зялёны злыдзень няхай застаецца ў старых фільмах.
- «Раптар» у кіно і сапраўдны велацыраптар у музеі — гэта дзве абсалютна розныя істоты.