Ці былі ў тыраназаўра пёры?
На шыі, сцёгнах і хвасце тыраназаўра навукоўцы знайшлі адбіткі лускі — як у яшчаркі, а зусім не як у курыцы. Маляваць яго гіганцкім папугаем яшчэ рана! Затое ў яго маленькіх сваякоў пер’е дакладна было. А ў Кітаі адкапалі нават вялікага пухнатага суродзіча. Наш тыраназаўр на картцы — 12 метраў і 8 тон, даўжэйшы за вялікі аўтобус. Вялікая маса цела магла дапамагаць яму захоўваць цяпло без густога апярэння.
Што знайшлі на скуры тыраназаўра
Адказ шукаюць не ў мульціках, а ў камені. На шыі, каля сцягна і на хвасце тыраназаўра захаваліся выразныя адбіткі скуры. Там бачныя дробныя грудкі-лускавінкі. Пёраў ці пуху ў гэтых месцах няма.
Вядома, гэта не ўвесь звер ад галавы да хваста — спіну пакуль так і не адкапалі. Таму шчыры навуковы адказ такі: «на ўсіх знойдзеных кавалках цела бачна толькі луска». Але сцвярджаць, што ў яго наогул ніводнага пёрка ніколі не было, пакуль рана.
Чаму тады ўсе малююць яго ў пёрах
Бо пер’е знайшлі ў іншых паляўнічых з той жа вялікай сям’і тэраподаў. Маленькія двухногія драпежнікі часта былі пухнатымі — дзеля захавання цяпла, а не каб лётаць у аблоках.
Мастакі разважаюць так: калі стрыечны брат у пёрах, то і кароль, мабыць, такі ж. Але адбіткі скуры тыраназаўра кажуць іншае. Сям’я адна, а «адзенне» ў кожнага сваё.
Вялікі пухнаты сваяк — гэта не тыраназаўр
У Кітаі знайшлі ютырануса — драпежніка амаль дзевяці метраў даўжынёй, і на ім захаваўся доўгі мяккі пух. Вось хто сапраўды быў пярнаты! Але гэта толькі сваяк, а не той самы тыраназаўр.
Ютыранус жыў на мільёны гадоў раней у прахалодным клімаце і важыў усяго каля паўтары тоны. А наш тыраназаўр жыў пазней і важыў цэлых восем тон. Не перанось пух з аднаго на другога, нібы шапку са старэйшага брата.
У велацыраптара — так, пёры
Велацыраптар на картцы — два метры і 15 кілаграмаў, памерам з добрага індыка, а не з чалавека. На костках яго перадплеччаў знайшлі выразныя сляды мацавання пёраў. Ён не лётаў: пер’е выдатна грэла і дапамагала выглядаць грозна перад ворагамі.
Калі хочаш дыназаўра «дакладна з пер’ем» — адкрывай картку велацыраптара. А тыраназаўра пакінь у магутнай лусцы, пакуль навукоўцы не дакажуць іншае.
Як маляваць і не хлусіць
Тыраназаўр: цёмная луска, вострыя зубы памерам з банан, малюсенькія двухпалыя лапкі. Можна дадаць трохі пуху ўздоўж хрыбта, калі вельмі хочацца — гэтага месца даследчыкі яшчэ не бачылі. Але абклейваць яго пер’ем з галавы да хваста не варта.
Велацыраптар: пер’е, індык, вялікі кіпцюр. Птэранадон: скураныя крылы, і ён наогул не дыназаўр — гэтаму прысвечаны асобны артыкул.
Пра што пытаюць дзеці
- Ці былі ў тыраназаўра пёры?
- На ўсіх знойдзеных адбітках скуры — луска. Але яны ахопліваюць не ўсё цела, і ці былі пёры ў іншых месцах, пакуль невядома.
- Чаму ў кніжках тыраназаўр часам у пуху?
- Бо ў яго маленькіх сваякоў пер’е дакладна было. Мастакі апранулі ў такое ж убранне і караля, хоць знаходкі скуры гэтага не пацвярджаюць.
- Ютыранус — гэта тыраназаўр?
- Не. Гэта яго сваяк з Кітая: ён жыў раней, быў значна лягчэйшы, і вось у яго пух сапраўды знайшлі.
- У якіх дыназаўраў пёры дакладна былі?
- У многіх дробных драпежнікаў — у тым ліку ў велацыраптара. Сучасныя птушкі — таксама дыназаўры, і пер’е ў іх сапраўднае.
- Навошта дыназаўру пёры, калі ён не лётае?
- Каб не мерзнуць па начах і выхваляцца перад суродзічамі. Крылы для палёту з’явіліся пазней у птушак.
- У «Парку Юрскага перыяду» тыраназаўр лысы. Гэта праўда?
- Мяркуючы па знойдзеных адбітках скуры — так, фільм правільна паказаў луску. А вось з памерам велацыраптара там моцна памыліліся.
Запомні галоўнае
- На малюнку падпішы: луска — гэта цвёрды навуковы факт, а пух на спіне — пакуль толькі прыгожая здагадка.
- Не блытай тыраназаўра і ютырануса: гэта розныя сваяцкія дыназаўры, і менавіта ў ютырануса знайшлі сляды густога апярэння.
- Хочаш намаляваць пер’е без лішніх спрэчак — выбірай велацыраптара або звычайнага вераб’я. Верабей — таксама дыназаўр!