ทีเร็กซ์มีขนนกไหม?
ยังไม่มีใครตอบได้แน่ชัด รอยผิวหนังของทีเร็กซ์ที่พบเป็นเกล็ด แต่เจอแค่บางส่วนของร่างกาย ไม่ใช่ทั้งตัว ส่วนอื่นจะมีขนหรือเปล่าจึงยังไม่รู้ ญาติบางชนิดของทีเร็กซ์มีขนให้เห็นในฟอสซิลจริง ๆ แต่ก็สรุปไม่ได้ว่าญาติทุกตัวจะมีเกล็ดหรือขนปกคลุมเหมือนกันหมด
ฟอสซิลผิวหนังบอกอะไรได้บ้าง?
ตรงไหนที่รอยผิวหนังเหลือรอดมา เราจะเห็นได้ว่าเกล็ดมีรูปร่างแบบไหนและเรียงกันอย่างไร ในกรณีของทีเร็กซ์ รอยเหล่านี้บอกชัดว่าบางส่วนของร่างกายมีเกล็ด
ที่ยังขาดไปคือผิวหนังทั้งตัว เจอเกล็ดตรงหนึ่งไม่ได้แปลว่าทุกตรงต้องเป็นเกล็ด และก็ไม่ได้พิสูจน์ว่าทีเร็กซ์ไม่มีขนเลยสักเส้น
ทำไมภาพทีเร็กซ์จึงมีหลายแบบ?
ศิลปินวาดทีเร็กซ์จากฟอสซิลของมันเอง บวกกับข้อมูลจากญาติ ๆ ของมัน ตรงไหนที่หลักฐานยังไม่พอก็ต้องคาดเดาอย่างมีเหตุผล หนังสือแต่ละเล่มเลยวาดทีเร็กซ์ออกมาไม่เหมือนกัน
ภาพที่ดีควรบอกให้รู้ว่าส่วนไหนมีหลักฐานรองรับ ส่วนไหนเป็นการคาดเดา และถ้ามีข้อมูลใหม่ ภาพก็เปลี่ยนตามได้
ยูไทแรนนัสเป็นญาติที่มีหลักฐานขน
ยูไทแรนนัสเป็นญาติของทีเร็กซ์ที่ขุดพบในประเทศจีน ฟอสซิลของมันมีรอยขนปกคลุมตัวให้เห็น มันจึงเป็นตัวอย่างสำคัญของไดโนเสาร์ตัวใหญ่ที่มีขน
ถึงอย่างนั้น ยูไทแรนนัสก็เป็นคนละชนิดกับทีเร็กซ์ อยู่คนละช่วงเวลา ขนาดตัวก็ต่างกัน หลักฐานของมันใช้ตั้งคำถามหรือเปรียบเทียบได้ แต่จะเอามาแทนหลักฐานของทีเร็กซ์ตรง ๆ ไม่ได้
เวโลซิแรปเตอร์มีหลักฐานต่างออกไป
หลักฐานของเวโลซิแรปเตอร์อยู่ที่กระดูกแขน ตรงนั้นมีปุ่มยึดก้านขน บอกเราว่ามันมีขนแบบนก แขนที่มีขนของมันดูคล้ายปีก แต่มันบินไม่ได้
ขนไม่ได้มีไว้บินอย่างเดียว อาจช่วยให้ตัวอุ่น หรือใช้อวดกันก็ได้ “มีขนไหม” กับ “บินได้ไหม” จึงเป็นคนละคำถามกัน
จะวาดทีเร็กซ์อย่างไรดี?
เริ่มจากสิ่งที่โครงกระดูกบอกเราได้แน่ ๆ คือหัวโต ขาหลังแข็งแรง แขนสั้น และหางยาว แล้วค่อยวาดเกล็ดลงไปตรงที่มีรอยผิวหนังเป็นหลักฐาน
สี ลวดลาย และขนในส่วนที่ยังไม่มีใครรู้ เลือกวาดเองได้เลย แค่เขียนกำกับไว้ว่าเป็นการคาดเดา ไม่จำเป็นต้องยืนยันว่าภาพแบบเดียวเท่านั้นที่ถูกต้อง
คำถามที่เด็ก ๆ ถามบ่อย
- ทีเร็กซ์มีขนนกไหม?
- ยังไม่มีใครรู้แน่ รอยผิวหนังที่พบเป็นเกล็ด แต่ก็เจอแค่บางส่วน ยังไม่มีหลักฐานครบทั้งตัว
- ทำไมหนังสือบางเล่มจึงวาดทีเร็กซ์ให้มีขน?
- เพราะญาติบางชนิดมีขน และผิวหนังของทีเร็กซ์ยังมีส่วนที่เราไม่รู้ ภาพแบบนี้จึงมีการคาดเดาผสมอยู่ด้วย
- ยูไทแรนนัสคือทีเร็กซ์ใช่ไหม?
- ไม่ใช่ มันเป็นญาติอีกชนิดหนึ่งที่พบฟอสซิลในจีน และมีหลักฐานขนในฟอสซิล
- ไดโนเสาร์ชนิดใดมีหลักฐานขนชัดเจน?
- เช่น อาร์คีออปเทอริกซ์ ยูไทแรนนัส และเวโลซิแรปเตอร์ โดยหลักฐานของแต่ละชนิดอาจเป็นรอยขนหรือปุ่มยึดก้านขน
- มีขนแล้วทำไมจึงบินไม่ได้?
- จะบินได้ต้องอาศัยโครงสร้างร่างกายหลายอย่างประกอบกัน ส่วนขนก็ใช้ทำอย่างอื่นได้ เช่น ให้ความอบอุ่น หรือใช้อวดกัน
- ทีเร็กซ์ในภาพยนตร์เหมือนตัวจริงไหม?
- บางอย่างก็อิงจากฟอสซิล แต่สีผิว เสียง และรายละเอียดอีกหลายอย่างที่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจน ผู้สร้างหนังคิดขึ้นเอง
เกร็ดน่าจำ
- เขียนกำกับภาพว่าส่วนใดอิงหลักฐาน และส่วนใดเป็นข้อสันนิษฐาน
- ยูไทแรนนัสเป็นญาติกับทีเร็กซ์ แต่อย่าเรียกสลับกันนะ
- ลองเปรียบเทียบปีกของนกกับแขนของเวโลซิแรปเตอร์ เพื่อเห็นว่ามีขนไม่ได้แปลว่าบินได้เสมอไป